دوشنبه, ۲۸ جوزا ۱۴۰۳

در راستای همگرایی منطقه‌ای

csm_190828_Flaggen_EU_Europäische_Union_8d13675c35

دو دستگی در اروپا در پی تصمیم دادگاه بین‌المللی کیفری

23 May 2024

درخواست دادگاه بین‌المللی جزایی دربارۀ حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، کشورهای عضو دادگاه را با یک چالش دیپلماتیک روبرو ساخته است. این کشورها با این سوال روبرو شده‌اند که چگونه بتوانند همزمان از دیوان بین‌المللی جزایی و اسرائیل حمایت کنند؟

به گزارش رویترز، درخواست کریم‌خان دادستان ارشد دادگاه بین‌المللی جزایی دربارۀ گرفتاری یک رییس دولت مورد حمایت غرب، هنوز توسط قضات دادگاه مورد بررسی قرار نگرفته و آن‌ها می‌توانند آن را اصلاح، تأیید و یا رد کنند. اما درخواست کریم‌خان میزبان وفاداری کشورهای حامی دیوان بین‌المللی کیفری را محک زده است.

دادستان‌ها پیشتر برنامه‌های خود را به برخی کشورها از جمله فرانسه، آلمان و بریتانیا اطلاع داده بودند تا آن‌ها بتوانند واکنش‌های خود را هماهنگ کنند. با این حال، بسیاری از این کشورها از اظهار نظر در مورد این‌که در صورت صدور حکم علیه رهبران اسرائیل چه خواهند کرد، خودداری کرده‌اند.

یک مقام آلمانی که نخواست نامش فاش شود، با اشاره به تعهد استوار برلین به امنیت اسراییل و همچنان حمایت از دادگاه بین‌المللی جزایی گفت: «این موضوع ما را به دلایل مختلف به دردسر می‌اندازد.»

آلمان که پیش از این از سیاستش مبنی برای تأمین جنگ افزار به اسراییل در یک دادگاه دیگر در لاهه دفاع کرده، اکنون با فشار تازه‌ای روبرو گردیده است.

یک منبع گفت که تصمیم کریم خان، تلاش آلمان برای حمایت از دادگاه بین‌المللی جزایی را در واشنگتن تضعیف می‌کند.

جوبایدن رییس‌جمهور ایالات متحده امریکا، هدف قراردادن رهبران اسرائیل را «توهین‌آمیز» خواند و گفت که هیچ شباهتی میان اسراپیل و حماس وجود ندارد. وزیر خارجۀ امریکا، از بررسی تحریم‌ها علیه دادستان دیوان بین‌المللی جزایی سخن زد.

تصمیم دادستان دادگاه بین‌المللی جزایی، چنددستگی را در اروپا به وجود آورده است. فرانسه از تصمیم دیوان بین‌المللی جزایی حمایت کرده است. بریتانیا و ایتالیا با این تصمیم مخالفت کرده‌اند.

دیوید کامرون، وزیر امور خارجه بریتانیا، روز سه‌شنبه در مجلس اعیان بریتانیا گفت: «باور ندارم تصمیم دادگاه جزایی بین‌المللی کمکی به آزادی گروگان‌ها و ایجاد یک آتش‌بس پایدار کند.»

او افزود: «چون اسرائیل امضاکننده اساسنامه رم نیست و چون فلسطین به عنوان یک دولت به رسمیت شناخته نمی‌شود، ما معتقدیم که دادگاه در این زمینه صلاحیت ندارد.»

یک مقام ایتالیایی شبیه‌سازی حماس و اسرائیل را رد کرد و گفت که به دلیل تفاوت آرا و نظریات، امکان اقدام هماهنگ در اتحادیۀ اروپا وجود ندارد. نخست‌وزیر چک، اقدام دادگاه را «هولناک و غیرقابل قبول خواند.

با این حال، فرانسه و اسپانیا از تصمیم دادگاه حمایت کرد. وزیر خارجۀ ایرلند هم گفت: «مهم است که بی‌طرفی و استقلال دادگاه را محترم بشماریم.»

جوزب بورل مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت: «آنها موظف به اجرای تصامیم دادگاه هستند.»

کشورهای ایرلند، اسپانیا و ناروی امروز در یک «اقدام تاریخی»، فسلطین را به رسمیت شناختند.

کارشناسان می‌گویند که تصمیم دادگاه می‌تواند هرگونه سفر نخست‌وزیر و وزیر دفاع اسراییل را محدود کند.

آنتونی دورکین، پژوهشگر ارشد سیاست در شورای روابط خارجی اروپا با ابراز این‌که تمام ۱۲۴ کشور عضو موظف هستند که فراریان تحت تعقیب دادگاه بین‌المللی جزایی را بازداشت کنند، گفت: «اگر کشورهای اروپایی از رعایت احکام دادگاه اجتناب کنند، این امر از آن جهت به اتحادیۀ اروپا زیبان‌بار خواهد بود که آنها همیشه از فعالترین حامیان دادگاه بوده‌اند.»

جنگ غزه پس از حملۀ حماس به اسرائیل در هفتم اکتبر آغاز شد. در حملۀ حماس  ۱۲۰۰ اسرائیلی کشته شدند و ۲۵۰ گروگان شدند. در حمله اسراییل به نوار غزه بیش از ۳۵۰۰۰ فلسطینی کشته شده‌ و دست کم ۱۰۰۰۰ نفر مفقود و بخش زیادی از نوار غزه به ویرانه تبدیل شده است.